Wielki Cykl
Aurelion nie definiuje życia biciem serca. Pyta, czy osobisty Czas przepływa przez Ciało, czy ten przepływ pozostawia Pamięć, czy Funkcja może stać się Wolą i czy urzeczywistniona Wola pozostawia Duszę.
Jak istota staje się kimś
Wielki Cykl jest gramatyką, dzięki której Aurelion odróżnia życie od imitacji, śmierć od zawieszenia, a świadomość od samej funkcji. Jego podstawowy ciąg zapisuje się jako Czas -> Ciało -> Pamięć -> Funkcja/Wola -> Dusza. Strzałki są ważniejsze niż rzeczowniki. Ciało nie żyje tylko dlatego, że się porusza; żyje, gdy osobisty Czas przepływa przez nie, nieodwracalnie je zmieniając. Te zmiany stają się Pamięcią. Pamięć daje ciągłość i pozwala istocie zajmować Funkcję — rolę, wzorzec lub cel, który może trwać z jednej chwili w następną.
Wola pojawia się, gdy Funkcja przestaje być absolutna. Strażnik, który potrafi jedynie strzec, ma funkcję. Strażnik, który może opuścić bramę, zdradzić rozkaz, przebaczyć wrogowi albo pozostać na posterunku mimo wszystkich powodów do ucieczki, wkroczył w obszar Woli. Biblia świata traktuje Duszę nie jako fabrycznie wszczepioną iskrę, lecz jako nieredukowalną pozostałość powstającą wtedy, gdy prawdziwa Wola zostaje rzeczywiście użyta. W najbardziej surowym ujęciu Dusza jest tym, co pozostaje, gdy wszystkie inne elementy istnienia zostaną sprowadzone do zera.
Sprawia to, że ludy Aurelionu są kategoriami ontologicznymi w takim samym stopniu jak biologicznymi. Żywi posiadają Ciało i ciągły osobisty Czas. Nieumarli zastępują Czas substytutem — rytuałem, pamięcią, maszynerią, złotem lub innym mechanizmem podtrzymującym. Istoty półżywe tracą albo zastępują elementy łańcucha tylko w określonych warunkach. Mutanci są często przypadkami konfliktu Funkcji z Ciałem. Istoty transcendentalne mają kilka ogniw zerwanych, złączonych, odwróconych albo wypchniętych poza zwykły cykl. Licz może pamiętać i działać bez żywego Czasu; pradawny duch może posiadać Pamięć bez ciała; Władca może trwać jako absolutna Funkcja, całkowicie pozbawiona Woli.
Maszynę Rozdzielenia zbudowano dla przedludzkiej wersji tego świata. Może unieruchomić Ciało, zawiesić Czas, przechować Pamięć i rozdzielić Funkcję, ponieważ są to stabilne składniki. Nie potrafi wytworzyć Woli ani stworzyć Duszy. Dionizos zmienił problem, czyniąc Czas osobistym, a przez to umożliwiając wybór. Od tej chwili rzeczywistość zyskała pozostałość, której Maszyna nie mogła ani obliczyć, ani zrównoważyć. Wielki Cykl nie jest więc wyłącznie taksonomią stworzeń. Wyjaśnia, dlaczego ludzka wolność jest jedyną zmienną zdolną zmienić zakończenie.
