Watu-panya
Watu-panya ni kile ambacho Gildglade hufanya kwa tamaa inapopewa mwili. Uharibifu wa Dhahabu ulibadilisha Kumbukumbu ya mtu binafsi kuwa Kumbukumbu ya kundi, na chini ya jiji likamea soko, baraza na teolojia yake yenyewe: Kundi.
Jiji Chini ya Jiji
Watu-panya ni sehemu ya ikolojia ya Dhahabu ya Gildglade. Chanzo kinawaunganisha na Laana ya Dhahabu: Wakati wao bado hufanya kazi, lakini umevurugwa na Dhahabu; Kumbukumbu ya mtu binafsi hubadilishwa kwa kiasi kikubwa na Kumbukumbu ya kundi; Jukumu lao ni kuishi; na katika jedwali rasmi Utashi haupo. Ni aina ya “uhuru ulioumbizwa”: viumbe hai vinavyoweza kuitikia na kufanya maamuzi madogo, lakini historia, hamu na kumbukumbu zao huvutwa kuelekea uhai wa kundi.
Hadithi za jiji husema kwamba panya chini ya Gildglade walipumua Vumbi la Dhahabu na kutafuna sarafu hadi mzaha wa jiji ukajifunza kuzungumza. Kinachofuata si kichekesho. Makoloni yao huiga jiji la juu: yana mitaa, masoko na aina za baraza. Watu-panya huwa kioo cha hamu ya Gildglade, biashara yake na ibada zake za pamoja. Ndiyo maana wenyeji hufanya mzaha kwamba “watu-panya ni sisi, ila wao ni waaminifu zaidi.”
Imani yao kuu ni Unabii wa Kundi. Kundi si mungu wa kibinafsi bali Utashi wa pamoja unaodaiwa kuibuka kutoka njaa, wingi na Kumbukumbu iliyoshirikiwa. Manabii-Waalkemia wa chini ya ardhi huongoza jamii hiyo; mapokeo yanahusisha watu-panya na ukungu wa tauni, sumu, sauti zinazoleta hofu, uchimbaji na hujuma. Idadi yao inaweza kufikia mamilioni, na nguvu yao si ubora wa mpiganaji mmoja bali mkusanyiko wa kundi, ugonjwa na miundombinu ya chini ya jiji. Vita vya Chini ya Ardhi dhidi ya watu-fuko vimeacha sehemu za uso zikididimia juu ya ulimwengu huo uliofichwa.
Tatizo la kifalsafa ni kwamba vyanzo viwili havisemi jambo lilelile. Jedwali rasmi linasema watu-panya hawana Utashi; maandishi ya Utashi wa Watu wa Hitilafu yanaacha uwezekano kwamba Kundi lenyewe linaweza kuwa Utashi uliosambazwa—tamaa na njaa zikifanya kazi kupitia miili mingi. Ikiwa Utashi lazima uwe wa mtu binafsi, Kundi ni utaratibu tu. Ikiwa chaguo linaweza kuwa la mhusika mwenye miili mingi, basi jiji la chini linaweza kuwa mtu kwa kiwango kikubwa.
